Môn Công nghệ Lớp 5 theo chương trình GDPT 2018 gồm những phần nội dung chính nào?

Chương trình Công nghệ Lớp 5 gồm 2 phần cốt lõi: Phần 1: Công nghệ và đời sống (Bài 1 đến Bài 6 - 21 tiết, tìm hiểu vai trò công nghệ, các nhà sáng chế, tìm hiểu thiết kế, thiết kế sản phẩm STEM, sử dụng điện thoại và tủ lạnh an toàn) và Phần 2: Thủ công kĩ thuật (Bài 7 đến Bài 9 - 12 tiết, lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin, mô hình máy phát điện gió và mô hình điện mặt trời).

Chương trình Công nghệ Lớp 5 tích hợp những bài học STEM nào?

Chương trình tích hợp 4 bài học STEM trọng tâm: (1) Thiết kế sản phẩm học tập/đồ dùng gia đình (Bài 4 - Tuần 9); (2) Lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin (Bài 7 - Tuần 22); (3) Chế tạo mô hình máy phát điện gió (Bài 8 - Tuần 26); (4) Lắp ráp mô hình điện mặt trời tái tạo (Bài 9 - Tuần 30).

Khung năng lực số và Trí tuệ nhân tạo (AI) được tích hợp trong Công nghệ 5 như thế nào?

Môn Công nghệ 5 tích hợp các chỉ số năng lực số DigCompEdu và AI: Nhận diện công nghệ số đổi mới sản phẩm (5.3.CB2a), giải quyết vấn đề trong môi trường số (5.3.CB2b), xác định nhu cầu thiết kế (5.2.CB2a), tạo sản phẩm số (3.1.CB2a), bảo vệ dữ liệu cá nhân khi dùng điện thoại (4.2.CB2a), bảo vệ thiết bị (4.1.CB2a), tư duy quy trình lắp ráp cơ điện (3.4.CB2a), AI phục vụ lợi ích chung (5.A2.2), AI không thay thế con người (5.A2.1), con người trong kỉ nguyên AI (5.A3.1) và con người chịu trách nhiệm cuối cùng trong xe tự lái/AI (5.A1.1).

Đánh giá kết quả học tập môn Công nghệ Lớp 5 thực hiện theo quy định nào?

Đánh giá theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT: Đánh giá thường xuyên thông qua quá trình thảo luận, bản vẽ thiết kế kỹ thuật, sản phẩm mô hình cơ điện chạy pin/năng lượng xanh; đánh giá định kỳ vào cuối Học kỳ I (Tiết 18) và cuối năm học (Tiết 35) kết hợp câu hỏi trắc nghiệm và đánh giá sản phẩm thực hành mô hình.

Khung GDPT 2018 Bộ GD&ĐT Chuẩn Năng Lực Số DigCompEdu 4 Bài Học STEM & AI Năng Lượng Xanh

Phân Phối Chương Trình Môn Công Nghệ Lớp 5

Kế hoạch dạy học chi tiết 35 tuần thực học (35 tiết) môn Công nghệ lớp 5 dành cho giáo viên tiểu học, phụ huynh và học sinh. Cung cấp mục tiêu yêu cầu cần đạt, chuẩn năng lực số DigCompEdu, khung năng lực AI, hướng dẫn 4 bài học STEM thực hành (thiết kế sản phẩm, xe điện chạy pin, máy phát điện gió, điện mặt trời) và cẩm nang thủ công kỹ thuật theo chương trình GDPT 2018.

35 Tiết / Năm (1 tiết/tuần) 2 Phần nội dung cốt lõi 4 Bài học STEM Cập nhật năm học 2024 - 2026

35 Tiết

35 Tuần học chuẩn GDPT

21 Tiết Đời Sống

Sáng chế & Thiết bị số

14 Tiết Cơ Điện

STEM Xe điện & Điện xanh

10+ Mã NLS/AI

Năng lực số & Khung AI 5

HỌC KỲ I: PHẦN 1 - CÔNG NGHỆ VÀ ĐỜI SỐNG (SÁNG CHẾ, THIẾT KẾ & THIẾT BỊ SỐ)

Thời lượng: 18 tuần thực học (18 tiết) • Vai trò công nghệ, nhà sáng chế, tìm hiểu thiết kế kỹ thuật, thiết kế sản phẩm STEM & sử dụng điện thoại an toàn

Tuần 1 - Tuần 18

Phần 1: Công nghệ và đời sống

Tuần 1 - Tiết 1 Phần 1: Công nghệ & Đời sống AI VÌ LỢI ÍCH CHUNG

Bài 1: Vai trò của công nghệ (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Nhận biết và trình bày được vai trò to lớn của các sản phẩm công nghệ trong đời sống gia đình, nhà trường và sự phát triển của nền văn minh nhân loại.

5.3.CB2a Năng lực số: Nhận ra được một số công cụ và công nghệ số đơn giản có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức và đổi mới quy trình cũng như sản phẩm.

5.A2.2 (AI phục vụ lợi ích chung) Nhận biết và giải thích được rằng AI được con người tạo ra nhằm phục vụ lợi ích chung của xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ hành tinh.

Tuần 2 - Tiết 2 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 1: Vai trò của công nghệ (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Phân biệt được mặt tích cực và tác động tiêu cực của công nghệ nếu bị lạm dụng (ô nhiễm môi trường, nghiện thiết bị điện tử); hình thành ý thức sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Thảo luận lớp: Phân tích thói quen sử dụng đồ công nghệ tiết kiệm năng lượng tại nhà.

Tuần 3 - Tiết 3 Phần 1: Công nghệ & Đời sống AI KHÔNG THAY THẾ SÁNG TẠO

Bài 2: Nhà sáng chế (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Tìm hiểu về cuộc đời và những phát minh vĩ đại của các nhà sáng chế nổi tiếng thế giới (Thomas Edison với bóng đèn điện, James Watt với máy hơi nước, Alexander Graham Bell với điện thoại).

5.3.CB2b Năng lực số: Tuân theo quy trình nhận thức đơn giản của cá nhân và tập thể để hiểu và giải quyết các vấn đề khái niệm đơn giản và các tình huống có vấn đề trong môi trường số.

5.A2.1 (AI không thay thế con người) Hiểu được mục đích chính của AI là hỗ trợ con người, chứ không thay thế tư duy, cảm xúc, sáng tạo. Chỉ con người mới có khả năng sáng chế và tư duy đột phá.

Tuần 4 - Tiết 4 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 2: Nhà sáng chế (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Nêu được những phát minh tiêu biểu của các nhà sáng chế và nhà khoa học Việt Nam (Giáo sư Trần Đại Nghĩa với súng Ba-dô-ka, Giáo sư Tôn Thất Tùng với phương pháp mổ gan); bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc.

Gương sáng khoa học: Tìm hiểu tinh thần vượt khó, cống hiến vì Tổ quốc của các nhà khoa học Việt Nam.

Tuần 5 - Tiết 5 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 2: Nhà sáng chế (Tiết 3)

Yêu cầu cần đạt: Phân tích các phẩm chất cần có của một nhà sáng chế: Tính tò mò khám phá, sự kiên trì không nản lòng trước thất bại, tinh thần làm việc nhóm và ý thức phụng sự cộng đồng.

Rèn luyện phẩm chất: Học sinh tự đánh giá những thói quen tốt cần rèn luyện hằng ngày để nuôi dưỡng ước mơ khoa học.

Tuần 6 - Tiết 6 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 2: Nhà sáng chế (Tiết 4)

Yêu cầu cần đạt: Thực hành đóng vai "Nhà sáng chế nhí": Nêu một vấn đề khó khăn gặp phải trong cuộc sống hằng ngày và đề xuất ý tưởng giải pháp công nghệ sáng tạo để giải quyết.

Hùng biện ý tưởng: Thuyết trình ý tưởng sản phẩm sáng chế tương lai trước nhóm bạn.

Tuần 7 - Tiết 7 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 3: Tìm hiểu thiết kế (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Hiểu được khái niệm thiết kế kỹ thuật là quá trình sáng tạo nhằm xác định hình dạng, kích thước, cấu tạo và chức năng của sản phẩm trước khi đưa vào chế tạo thực tế.

5.2.CB2a Năng lực số: Xác định được nhu cầu cá nhân và chuyển hóa thành yêu cầu thiết kế sản phẩm kỹ thuật.

Tuần 8 - Tiết 8 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 3: Tìm hiểu thiết kế (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Nắm vững 5 bước cơ bản trong quy trình thiết kế kỹ thuật: Bước 1: Xác định vấn đề & nhu cầu; Bước 2: Tìm hiểu kiến thức liên quan; Bước 3: Đề xuất giải pháp & phác thảo bản vẽ; Bước 4: Chế tạo mẫu thử & thử nghiệm; Bước 5: Đánh giá & hoàn thiện.

Tư duy thiết kế (Design Thinking): Áp dụng quy trình 5 bước để giải quyết bài toán kỹ thuật.

Tuần 9 - Tiết 9 Phần 1: Công nghệ & Đời sống BÀI HỌC STEM: THIẾT KẾ SẢN PHẨM

Bài 4: Thiết kế sản phẩm (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Xác định nhiệm vụ thiết kế một đồ dùng học tập hoặc đồ chơi thông minh từ vật liệu tái chế (hộp đựng bút đa năng, giá đỡ sách chống cận thị, mô hình bập bênh). Lựa chọn vật liệu an toàn, thân thiện môi trường.

Hoạt động STEM (Bài học STEM 1): Thực hiện dự án Thiết kế đồ dùng học tập thông minh, kết hợp tư duy tạo hình mỹ thuật, tính toán kích thước hình học và tính tiện dụng.

3.1.CB2a Năng lực số: Xác định được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung/sản phẩm đơn giản ở các định dạng đơn giản.

Tuần 10 - Tiết 10 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 4: Thiết kế sản phẩm (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Thực hành vẽ phác thảo bản vẽ kỹ thuật chi tiết của sản phẩm: Ghi rõ kích thước các mặt (dài, rộng, cao), chú thích vật liệu sử dụng và danh sách dụng cụ cần dùng.

Bản vẽ thiết kế: Hoàn thành bản vẽ phác thảo A4 có kích thước tỷ lệ rõ ràng.

Tuần 11 - Tiết 11 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 4: Thiết kế sản phẩm (Tiết 3)

Yêu cầu cần đạt: Thực hành chế tạo mẫu thử sản phẩm theo bản vẽ thiết kế: Cắt ghép bìa carton/gỗ que/nhựa tái chế, dán keo chắc chắn, thử nghiệm khả năng chịu lực và độ tiện dụng của sản phẩm.

An toàn thực hành: Cẩn thận khi sử dụng kéo, dao rọc giấy có sự giám sát của giáo viên.

Tuần 12 - Tiết 12 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 4: Thiết kế sản phẩm (Tiết 4)

Yêu cầu cần đạt: Trang trí hoàn thiện sản phẩm đẹp mắt; báo cáo thuyết minh giới thiệu sản phẩm trước lớp và tự đánh giá theo các tiêu chí: Đúng bản vẽ, bền chắc, tiện ích và thẩm mỹ.

Sản phẩm STEM: Hộp đựng đồ dùng học tập hoàn chỉnh, trưng bày tại góc sáng tạo lớp học.

Tuần 13 - Tiết 13 Phần 1: Công nghệ & Đời sống AN TOÀN KỈ NGUYÊN AI

Bài 5: Sử dụng điện thoại (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Nhận biết các bộ phận chính và chức năng cơ bản của điện thoại cố định và điện thoại thông minh (gọi thoại, nhắn tin, tra cứu học tập, chụp ảnh, định vị).

4.2.CB2a Năng lực số: Lựa chọn được những cách thức đơn giản để bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư trong môi trường số khi sử dụng điện thoại.

5.A3.1 (Con người trong kỉ nguyên AI) Biết được việc sử dụng trợ lý ảo AI trên điện thoại phải phù hợp, an toàn, tránh chia sẻ thông tin cá nhân và không tin tưởng tuyệt đối vào mọi phản hồi của AI.

Tuần 14 - Tiết 14 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 5: Sử dụng điện thoại (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Thực hành thao tác quay số gọi điện, nhận cuộc gọi, lưu danh bạ và ghi nhớ các số điện thoại khẩn cấp quốc gia (111 - Bảo vệ trẻ em, 112 - Cứu nạn, 113 - Công an, 114 - Cứu hỏa, 115 - Cấp cứu y tế).

Kỹ năng sinh tồn: Xử lý tình huống gọi điện báo tin khẩn cấp rõ ràng địa chỉ và tình trạng sự cố.

Tuần 15 - Tiết 15 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 5: Sử dụng điện thoại (Tiết 3)

Yêu cầu cần đạt: Nắm vững các quy tắc an toàn khi sử dụng điện thoại: Tuyệt đối không vừa sạc pin vừa sử dụng, không để điện thoại dưới gối khi ngủ, giữ khoảng cách mắt an toàn và không dùng điện thoại khi đi bộ sang đường.

An toàn thiết bị điện: Phòng tránh nguy cơ cháy nổ pin và bảo vệ sức khỏe thị giác.

Tuần 16 - Tiết 16 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 5: Sử dụng điện thoại (Tiết 4)

Yêu cầu cần đạt: Thực hiện văn hóa giao tiếp lịch sự qua điện thoại: Chào hỏi lễ phép, nói ngắn gọn đúng trọng tâm, giữ trật tự nơi công cộng và biết cách quản lý thời gian sử dụng điện thoại hợp lý, cân bằng thể thao.

Văn hóa số: Xây dựng thời gian biểu sinh hoạt và quy tắc không dùng điện thoại trong bữa ăn gia đình.

Ôn tập & Kiểm tra cuối Học kỳ I

Tuần 17 - Tiết 17 Đánh giá học kỳ

Ôn tập cuối Học kỳ 1

Nội dung ôn tập: Hệ thống hóa toàn bộ kiến thức Phần 1 Công nghệ và Đời sống: Vai trò của công nghệ, các nhà sáng chế, quy trình thiết kế kỹ thuật, dự án thiết kế sản phẩm STEM và kỹ năng sử dụng điện thoại an toàn.

Hình thức: Sơ đồ tư duy tổng kết kiến thức và trò chơi trắc nghiệm sáng tạo công nghệ trên ETAN.

Tuần 18 - Tiết 18 Đánh giá định kỳ

Kiểm tra cuối kì 1

Ma trận kiểm tra định kỳ: Đánh giá chuẩn kiến thức kỹ năng cuối HK1 theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT. Gồm câu hỏi trắc nghiệm lý thuyết (50%) và đánh giá sản phẩm thiết kế đồ dùng kỹ thuật thực hành (50%).

Chuẩn đầu ra: Hoàn thành mức Đạt / Hoàn thành tốt môn Công nghệ Lớp 5 Học kỳ I.

HỌC KỲ II: THIẾT BỊ GIA ĐÌNH & PHẦN 2 - THỦ CÔNG KĨ THUẬT (MÔ HÌNH NĂNG LƯỢNG XANH)

Thời lượng: 17 tuần thực học (17 tiết) • Sử dụng tủ lạnh, lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin (STEM Xe điện), mô hình máy phát điện gió (STEM Điện gió) & mô hình điện mặt trời (STEM Năng lượng mặt trời)

Tuần 19 - Tuần 35

Phần 1: Công nghệ và đời sống (Tiếp theo)

Tuần 19 - Tiết 19 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 6: Sử dụng tủ lạnh (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Tìm hiểu cấu tạo, tác dụng và chức năng của các ngăn trong tủ lạnh gia đình: Ngăn đông (làm đá, bảo quản thịt cá đông lạnh), ngăn mát (bảo quản thức ăn chín, sữa, trứng) và ngăn rau củ quả.

4.1.CB2a Năng lực số: Nhận biết được cách bảo vệ thiết bị và sử dụng thiết bị điện gia dụng an toàn, bền lâu.

Tuần 20 - Tiết 20 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 6: Sử dụng tủ lạnh (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Nắm vững các thao tác sử dụng tủ lạnh an toàn và tiết kiệm điện: Không mở cửa tủ lạnh quá lâu, đóng kín gioăng cao su cửa, để thức ăn nguội hẳn mới cho vào tủ, cài đặt nhiệt độ hợp lý theo mùa.

Tiết kiệm năng lượng: Nhận biết ý nghĩa của nhãn năng lượng ngôi sao trên các thiết bị gia dụng.

Tuần 21 - Tiết 21 Phần 1: Công nghệ & Đời sống

Bài 6: Sử dụng tủ lạnh (Tiết 3)

Yêu cầu cần đạt: Thực hành phân loại thực phẩm, bọc kín màng thực phẩm hoặc cho vào hộp đậy nắp trước khi cất giữ; biết cách lau chùi vệ sinh tủ lạnh định kỳ ngăn ngừa vi khuẩn và nấm mốc.

Vệ sinh an toàn thực phẩm: Thực hành xếp sơ đồ thực phẩm vào đúng các ngăn tủ lạnh.

Phần 2: Thủ công kĩ thuật (Mô hình năng lượng xanh & Xe điện)

Tuần 22 - Tiết 22 Phần 2: Thủ công kĩ thuật BÀI HỌC STEM: XE ĐIỆN CHẠY PIN AI & XE TỰ LÁI

Bài 7: Lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Quan sát mô hình xe điện chạy bằng pin, phân tích cấu tạo gồm 3 khối chính: Khung gầm & bánh xe, bộ truyền động cơ học (dây đai/bánh răng) và hệ thống mạch điện (nguồn pin, công tắc, động cơ điện DC).

Hoạt động STEM (Bài học STEM 2): Dự án Chế tạo Xe điện thông minh, tìm hiểu nguyên lý chuyển hóa điện năng thành cơ năng và giảm thiểu khí thải giao thông.

3.4.CB2a Liệt kê được các hướng dẫn đơn giản để hệ thống kỹ thuật giải quyết nhiệm vụ lắp ráp tuần tự.

5.A1.1 (Con người chịu trách nhiệm) Biết được AI và hệ thống tự động hóa (như xe tự lái thông minh) có thể làm việc thay con người, nhưng con người vẫn là người giám sát và chịu trách nhiệm cuối cùng.

Tuần 23 - Tiết 23 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 7: Lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Lựa chọn đúng và đủ các chi tiết cơ khí; thực hành lắp ráp khung gầm xe, trục bánh xe trước, trục bánh xe sau và kiểm tra độ quay trơn tru của các bánh xe.

Kỹ thuật cơ khí: Lắp các vòng đệm hãm trục để bánh xe không bị kẹt sát vào khung xe.

Tuần 24 - Tiết 24 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 7: Lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin (Tiết 3)

Yêu cầu cần đạt: Gắn động cơ điện DC vào khung xe, lắp dây đai truyền động nối trục động cơ với trục bánh sau; lắp giá đỡ pin, công tắc và đấu nối dây dẫn điện đúng cực âm (-) và cực dương (+).

Kỹ thuật mạch điện: Nối dây dẫn chặt chẽ, kiểm tra tiếp xúc nguồn pin trước khi đóng công tắc.

Tuần 25 - Tiết 25 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 7: Lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin (Tiết 4)

Yêu cầu cần đạt: Chạy thử nghiệm mô hình xe điện trên đường chạy thẳng: Đánh giá tốc độ, độ ổn định hướng đi; xử lý các lỗi thường gặp (dây đai trượt, lệch bánh xe) và tổ chức hội thi đua xe điện lớp học.

Sản phẩm STEM: Mô hình xe điện hoàn thiện chạy bon bon, đóng mở công tắc nhạy bén.

Tuần 26 - Tiết 26 Phần 2: Thủ công kĩ thuật BÀI HỌC STEM: MÁY PHÁT ĐIỆN GIÓ

Bài 8: Mô hình máy phát điện gió (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Tìm hiểu nguyên lý hoạt động của turbine gió: Động năng của gió làm quay cánh quạt → Trục quay làm máy phát điện hoạt động → Tạo ra dòng điện thắp sáng bóng đèn LED.

Hoạt động STEM (Bài học STEM 3): Dự án Khai thác năng lượng gió vô tận, khám phá nguồn năng lượng sạch không gây phát thải khí nhà kính.

3.4.CB2a Liệt kê và phân tích các bộ phận cấu tạo của mô hình máy phát điện gió.

Tuần 27 - Tiết 27 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 8: Mô hình máy phát điện gió (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Thực hành chế tạo và lắp ráp cánh quạt gió có độ nghiêng khí động học đón gió tốt; lắp ráp trụ tháp và chân đế mô hình vững chắc.

Kỹ thuật cánh quạt: Cân bằng trọng lượng 3 cánh quạt để trục quay êm khi có gió thổi.

Tuần 28 - Tiết 28 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 8: Mô hình máy phát điện gió (Tiết 3)

Yêu cầu cần đạt: Lắp ráp mô tơ phát điện siêu nhỏ trên đỉnh tháp; đấu nối 2 đầu dây điện phát ra từ mô tơ vào bóng đèn LED nhỏ có cực tính phù hợp.

Lắp ráp cơ điện: Bọc băng keo cách điện an toàn tại các mối nối dây dẫn điện.

Tuần 29 - Tiết 29 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 8: Mô hình máy phát điện gió (Tiết 4)

Yêu cầu cần đạt: Thử nghiệm mô hình turbine gió trước nguồn gió (quạt điện hoặc gió tự nhiên): Quan sát cánh quạt quay nhanh và đèn LED phát sáng rực rỡ; thuyết minh về giải pháp cánh đồng điện gió tại Việt Nam.

Sản phẩm STEM: Mô hình máy phát điện gió hoạt động ổn định, đèn LED phát sáng rõ.

Tuần 30 - Tiết 30 Phần 2: Thủ công kĩ thuật BÀI HỌC STEM: ĐIỆN MẶT TRỜI

Bài 9: Mô hình điện mặt trời (Tiết 1)

Yêu cầu cần đạt: Tìm hiểu về nguồn năng lượng mặt trời và nguyên lý pin quang điện (Solar Panel): Hấp thụ quang năng từ ánh sáng mặt trời để trực tiếp sinh ra điện năng một chiều.

Hoạt động STEM (Bài học STEM 4): Dự án Mô hình ngôi nhà năng lượng mặt trời, tích hợp giải pháp nhà thông minh tiết kiệm năng lượng.

3.4.CB2a Liệt kê và nắm vững quy trình lắp ghép mạch điện quang năng.

Tuần 31 - Tiết 31 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 9: Mô hình điện mặt trời (Tiết 2)

Yêu cầu cần đạt: Lắp ráp mô hình khung nhà/giá đỡ có mái nghiêng góc 30-45 độ hướng về phía đón nhiều ánh sáng; gắn cố định tấm pin năng lượng mặt trời mini lên phần mái.

Thiết kế cấu trúc: Khung nhà đứng vững, mái nghiêng đón nắng tối ưu.

Tuần 32 - Tiết 32 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 9: Mô hình điện mặt trời (Tiết 3)

Yêu cầu cần đạt: Đấu nối dây dẫn từ tấm pin mặt trời đến các thiết bị tiêu thụ điện: Quạt thông gió mini hoặc đèn LED chiếu sáng bên trong mô hình ngôi nhà.

Mạch điện tích hợp: Lắp công tắc chuyển mạch để chủ động bật/tắt thiết bị tiêu thụ điện.

Tuần 33 - Tiết 33 Phần 2: Thủ công kĩ thuật

Bài 9: Mô hình điện mặt trời (Tiết 4)

Yêu cầu cần đạt: Đưa mô hình ra ngoài trời dưới ánh nắng hoặc dùng đèn chiếu: Thử nghiệm quạt quay và đèn sáng; tổng kết dự án và chia sẻ thông điệp bảo vệ môi trường, tiết kiệm điện năng.

Sản phẩm STEM: Ngôi nhà điện mặt trời hoàn thiện, vận hành tự động dưới ánh sáng.

Ôn tập & Kiểm tra cuối Học kỳ II (Tổng kết cấp Tiểu học)

Tuần 34 - Tiết 34 Tổng kết năm học

Ôn tập cuối Học kỳ 2

Nội dung ôn tập: Hệ thống hóa toàn bộ chương trình Công nghệ Lớp 5 cả năm học: Sáng chế, thiết kế kỹ thuật, sử dụng thiết bị điện gia dụng, mô hình xe điện chạy pin, máy phát điện gió và mô hình điện mặt trời tái tạo.

Hình thức: Thực hành làm bài ôn tập trắc nghiệm trực tuyến trên ETAN và kiểm tra kỹ năng thao tác mô hình cơ điện.

Tuần 35 - Tiết 35 Đánh giá cuối năm

Kiểm tra cuối học kì 2

Đánh giá chuẩn đầu ra cấp Tiểu học: Kiểm tra định kỳ đánh giá kết quả học tập môn Công nghệ Lớp 5 cả năm học theo quy định của Bộ GD&ĐT (Kết hợp trắc nghiệm lý thuyết 40% và chấm điểm sản phẩm thực hành mô hình kỹ thuật 60%).

Chuẩn hoàn thành: Đạt chuẩn năng lực công nghệ cấp Tiểu học, sẵn sàng tiếp thu chương trình Công nghệ Lớp 6 cấp THCS.

Bảng Giải Nghĩa Khung Năng Lực Số (DigCompEdu) & Trí Tuệ Nhân Tạo (AI) Công Nghệ 5

Nhằm hỗ trợ giáo viên xây dựng Kế hoạch bài dạy (Giáo án chuẩn Công văn 2345/BGDĐT) và giúp phụ huynh nắm rõ mục tiêu phát triển năng lực của học sinh trong môn Công nghệ 5, bảng dưới đây giải nghĩa chi tiết các chỉ số mã năng lực số cốt lõi và khung năng lực AI tích hợp:

Mã Năng Lực	Miền Năng Lực	Yêu Cầu Cần Đạt Chi Tiết Của Học Sinh Lớp 5	Bài Học Tương Ứng
5.3.CB2a	Công nghệ số đổi mới sáng tạo	Nhận ra được một số công cụ và công nghệ số đơn giản có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức và đổi mới quy trình cũng như sản phẩm.	Bài 1 (Tiết 1)
5.3.CB2b	Giải quyết vấn đề trong môi trường số	Tuân theo quy trình nhận thức đơn giản của cá nhân và tập thể để hiểu và giải quyết các tình huống kỹ thuật có vấn đề.	Bài 2 (Tiết 3)
5.2.CB2a	Xác định nhu cầu thiết kế	Xác định được nhu cầu cá nhân và đề xuất các yêu cầu thiết kế sản phẩm đồ dùng kỹ thuật phù hợp.	Bài 3 (Tiết 7)
3.1.CB2a	Sáng tạo sản phẩm thủ công	Xác định được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung/sản phẩm đơn giản theo bản vẽ thiết kế kỹ thuật.	Bài 4 (STEM Thiết kế)
4.2.CB2a	Bảo vệ quyền riêng tư cá nhân	Lựa chọn được các cách thức đơn giản để bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư khi sử dụng điện thoại thông minh.	Bài 5 (Tiết 13)
4.1.CB2a	Bảo vệ thiết bị điện gia dụng	Nhận biết cách bảo vệ thiết bị, sử dụng an toàn và duy trì độ bền cho thiết bị điện gia đình (tủ lạnh, điện thoại).	Bài 6 (Tiết 19)
3.4.CB2a	Tư duy quy trình cơ điện	Liệt kê và tuân thủ các bước hướng dẫn tuần tự để lắp ráp các mô hình cơ điện (xe điện pin, điện gió, điện mặt trời).	Bài 7, Bài 8, Bài 9
5.A2.2	AI phục vụ lợi ích chung	Nhận biết và giải thích được rằng AI được con người tạo ra nhằm phục vụ lợi ích chung của xã hội và phát triển bền vững.	Bài 1 (Tiết 1)
5.A2.1	AI không thay thế con người	Hiểu được mục đích chính của AI là hỗ trợ con người, chứ không thay thế tư duy, cảm xúc, sáng tạo độc lập của các nhà sáng chế.	Bài 2 (Tiết 3)
5.A3.1	Con người trong kỉ nguyên AI	Biết được việc sử dụng AI trên điện thoại phải an toàn, tránh chia sẻ thông tin cá nhân và không tin tưởng tuyệt đối vào AI.	Bài 5 (Tiết 13)
5.A1.1	Con người chịu trách nhiệm cuối	Biết được AI và hệ thống xe tự lái làm việc thay con người nhưng con người vẫn là chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng.	Bài 7 (STEM Xe điện)

Hướng Dẫn Tích Hợp Giáo Dục STEM Trong Môn Công Nghệ Lớp 5

Giáo dục STEM trong môn Công nghệ 5 giúp học sinh phát triển năng lực thiết kế kỹ thuật, nguyên lý cơ điện tử và ý thức bảo vệ môi trường qua năng lượng tái tạo. Dưới đây là gợi ý tiến trình dạy học 5 bước cho 4 bài học STEM trọng tâm:

STEM 1: Thiết Kế Đồ Dùng Học Tập (Bài 4 - Tuần 9)

Xác định vấn đề: Thiết kế hộp đựng bút đa năng hoặc giá đỡ sách chống cận thị từ bìa carton tái chế.
Quy trình thực hiện: Đo đạc kích thước → Vẽ bản vẽ phác thảo → Cắt ghép gia công → Thử nghiệm chịu lực → Trang trí hoàn thiện.

STEM 2: Lắp Ráp Xe Điện Chạy Pin (Bài 7 - Tuần 22)

Xác định vấn đề: Chế tạo mô hình xe điện 4 bánh chạy bằng nguồn pin DC, truyền động dây đai/bánh răng.
Quy trình thực hiện: Lắp khung gầm → Gắn trục bánh xe → Lắp động cơ và dây đai → Đấu mạch điện pin-công tắc → Đua xe thử nghiệm.

STEM 3: Mô Hình Máy Phát Điện Gió (Bài 8 - Tuần 26)

Xác định vấn đề: Thiết kế mô hình turbine gió tự động phát điện thắp sáng đèn LED khi có gió thổi.
Quy trình thực hiện: Cắt cánh quạt đón gió → Dựng trụ tháp → Gắn mô tơ phát điện → Nối bóng LED → Thử nghiệm trước quạt gió.

STEM 4: Mô Hình Điện Mặt Trời (Bài 9 - Tuần 30)

Xác định vấn đề: Lắp ráp mô hình ngôi nhà năng lượng mặt trời tự chạy quạt thông gió hoặc đèn chiếu sáng.
Quy trình thực hiện: Dựng mô hình nhà mái nghiêng → Gắn tấm pin Solar → Đấu nối quạt mini → Thử nghiệm quang năng ngoài trời.

Dụng Cụ, Linh Kiện Cơ Điện & Học Liệu Thực Hành Khuyến Nghị Lớp 5

Để đảm bảo an toàn điện và phát huy tối đa tính sáng tạo của học sinh trong các giờ học thực hành Công nghệ 5, ETAN gợi ý danh mục chuẩn bị cần thiết:

Linh Kiện Cơ Điện Tử Học Sinh

Nguồn điện an toàn: Khay đựng 2 pin tiểu AA (3V) kèm công tắc đóng mở an toàn.
Động cơ điện & Phát điện: Mô tơ DC 3V - 6V trục quay có puli dây đai và bánh răng.
Tấm pin mặt trời mini: Tấm pin Solar quang điện 3V - 5V kích thước 5x5cm hoặc 6x9cm.
Bóng đèn & Cánh quạt: Bóng đèn LED siêu sáng tiết kiệm điện, cánh quạt gió 3 cánh đường kính 8-10cm.

Dụng Cụ Thủ Công & Vật Liệu Tái Chế

Bộ dụng cụ: Kéo thủ công đầu bo tròn, thước kẻ có vạch milimet, keo dán giấy/keo sữa, băng dính cách điện.
Vật liệu tái chế: Bìa carton ép cứng sóng, que kem gỗ, nắp chai nhựa làm bánh xe dự phòng.
Hộp đựng học cụ: Hộp nhựa chia ngăn bảo quản ốc vít, vòng đệm và linh kiện điện tử gọn gàng.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Phân Phối Chương Trình Công Nghệ Lớp 5

1. Khung phân phối chương trình Công nghệ 5 này áp dụng cho những bộ sách nào?

Khung phân phối chương trình 35 tiết được thiết kế chuẩn xác theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT). Khung nội dung hoàn toàn tương thích và áp dụng linh hoạt cho cả 3 bộ sách giáo khoa hiện hành: Kết nối tri thức với cuộc sống, Cánh Diều, và Chân trời sáng tạo.

2. Sử dụng pin và động cơ điện trong bài thực hành có an toàn cho học sinh lớp 5 không?

Hoàn toàn an toàn. Các bài thực hành sử dụng nguồn pin tiểu 1.5V - 3V (điện áp một chiều cực thấp), không gây giật điện và tuyệt đối an toàn cho lứa tuổi học sinh tiểu học. Giáo viên luôn hướng dẫn học sinh quy tắc không làm chập hai đầu cực của pin và tháo pin cất gọn sau giờ học.

3. Làm thế nào để tổ chức hiệu quả các bài học STEM năng lượng xanh ở trường tiểu học?

Giáo viên nên chia nhóm từ 4 đến 6 học sinh, phân công rõ vai trò (trưởng nhóm, thiết kế, kỹ thuật lắp ráp, thuyết trình viên). Tận dụng tối đa vật liệu tái chế tại chỗ và kết hợp sân trường có ánh nắng/gió tự nhiên để học sinh thử nghiệm vận hành mô hình thực tế.

4. Đánh giá học sinh môn Công nghệ 5 theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT như thế nào?

Giáo viên đánh giá sự tiến bộ của học sinh qua quan sát thái độ làm việc nhóm, kỹ năng đo đạc phác thảo bản vẽ và độ hoàn thiện của mô hình kỹ thuật. Đánh giá định kỳ cuối HK1 và cuối năm học bằng điểm số kết hợp lời nhận xét cụ thể giúp học sinh tự tin bước vào chương trình Công nghệ Lớp 6 cấp THCS.

5. Học sinh chuẩn bị những gì để học tốt môn Công nghệ khi chuyển cấp lên Lớp 6 THCS?

Học sinh cần nắm vững quy trình thiết kế kỹ thuật cơ bản, kỹ năng đọc và phác thảo bản vẽ đơn giản, thao tác lắp ráp các chi tiết cơ khí và mạch điện an toàn, cùng ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm và năng lượng tái tạo bảo vệ môi trường.

Tài trợ / Advertisement

ETAN Student